ميرزا حسن حسينى فسايى

1289

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

از او به ولدش ميرزا عباس مباشر باقى است . و ضابط نشين اين بلوك شهر شيراز است و از همه دهات آن بزرگتر قريه زرقان است كه او را « ازرقان » گفته‌اند . و ذكر اعيان آن قريه در ذيل عنوان زرقان بيايد و دهات حومه شيراز « 1 » بر اين وجه است : آجوار : نيم فرسخ ميانه جنوب و مشرق « شيراز » است . احمد آباد : نيم فرسخ بيشتر مغربى شيراز است . ارزنان : فرسخ و نيمى ميانه مشرق و جنوب « شيراز » است . ازرقان : در كتاب مزارات شيراز نوشته است : شيخ عبد اللّه ازرقانى « 2 » از معارف علماى زمان خود بود و شيخ كبير ابو عبد اللّه محمد بن خفيف شيرازى از او روايت حديث كند و در جانبى از اطراف شيراز منزل داشت و به بركت آن جناب ، قريه‌اى معمور گرديد و در سال 340 هجرى وفات يافت و اين قريه پنج فرسخ ميانه شمال و مشرق شيراز است . شمارهء خانه‌هاى آن از هزار بگذرد و عموم اين خانه‌ها از خشت خام و چوب است . چندين حمام و مسجد و كاروانسرا دارد و معيشت اهالى آن از زراعت و پيله‌ورى و معامله كارى و كاروان‌كشى با خر و اسب و استر است « 3 » . و از علماى زرقان : حاجى ميرزا محمد على مشهور به حاجى آخوند است . و از اعيان اين قريه است : سلسله ابراهيم خان كدخداى اين قريه و چندين سال است قاعده‌اى در كدخدائى اين قريه باقى نمانده « 4 » ، هر وقتى به كسى داده مىشود . هردو سه روز و پاره‌اى از اثر ستاره‌اى * چرخ فلك همى زند بر در كس نقاره‌اى اميرى : فرسخى جنوبى « شيراز » است . انجيره : 2 فرسخ ميانه شمال و مغرب « شيراز » است . ايزد خواست : 8 فرسخ ميانهء مشرقى « شيراز » است . بابونك : 3 فرسخ مشرقى « شيراز » است . برم دلك : 2 فرسخ مشرقى شيراز در سينه كوهى چهار صورت بر سنگ نقش كرده‌اند دو صورت در طاقچه‌اى ، دو صورت ديگر هم در طاقچه‌اى ديگر و در دامنه اين كوه نيزار و چشمهء آب و چندين درخت بيد است و تمثال آن چهار صورت در برگ آيندهء اين كتاب نوشته شود . برم شور : 4 فرسخ ميانه مشرق و جنوب « شيراز » است .

--> ( 1 ) . در كتاب جغرافيا و اسامى دهات كشور ، ج 2 ، ص 256 : دهستان حومه را ( قره باغ ) خوانده‌اند ، اين دهستان داراى 139 قريه است كه 32 قريه آن كوهستانى و سردسير و 107 قريه بقيه در جلگه و دشت واقع است ( قصر ابو نصر ) در اين حومه است و نقوش و حجاريهاى عصر هخامنشى نظير تخت جمشيد در آن ديده مىشود . ر ك : آثار العجم ، ص 130 حدود العالم ، ص 134 ، فارسنامه ابن بلخى 160 و 164 و ر ك : فرهنگ جغرافيايى ، ج 7 . ( 2 ) . ر ك : مزارات شيراز ، ص 57 : هزار مزار ص 31 : عبد الله بن جعفر و شيراز نامه زركوب ، ص 134 . ( 3 ) . ( درخت رزش بسيار است مردمان آن اكثر صاحب مالند و كارخانه‌هاى جولائى ( كرباس بافى ) متعدد دارد . ) آثار العجم ، ص 130 . ( 4 ) . در متن : ( بمانده ) .